Gram-negatiivsete pulkbakterite morfoloogia
|
Perekond |
Liik |
Värvumus
Grami j. |
Kuju ja
asetus |
Hingamis- |
Eosed |
Liikuvus |
Ekstra- või
intratsellu- |
Kasvu- |
|
Bartonella |
B. henselae
B.
bacilliformis
B. quintana |
- |
Pulk |
AE |
- |
+ |
FI |
Raskesti- kultiveeritav |
|
Bacteroides |
B. fragilis |
- |
Pulk |
AN |
- |
- |
E |
Erisöötmeil, anaeroobselt |
|
Prevotella |
P. intermedia
P. nigrescens
P.
melaninogenica
P. denticola
P. bivia
P. disiens |
- |
Pulk |
AN |
- |
- |
E |
Erisöötmeil, anaeroobselt
|
|
Porphyromonas |
P. gingivalis
P. asaccharolytica |
- |
Pulk |
AN |
- |
- |
E |
Erisöötmeil, anaeroobselt |
|
Fusobacterium |
F. nucleatum
F. necrophorum
F. russii |
- |
Pulk, tera-vate otste-ga |
AN |
- |
- (+) |
E |
Erisöötmeil, anaeroobselt |
|
Campylobacter |
C. jejuni
C. coli
C. fetus |
- |
Kõverdunud pulk |
MA |
- |
+ |
FI |
„Nõudlik“,
mikroaeroobselt |
|
Helicobacter |
H. pylori |
- |
Kõverdunud pulk |
MA |
- |
+ |
E/FI |
„Nõudlik“,
mikroaeroobselt |
|
Fam.
Enterobacteriaceae:
Escherichia
Salmonella
Shigella
Yersinia
Klebsiella
Proteus
Citrobacter
Enterobacter
jpt. |
- |
Pulk |
FA |
- |
+- |
E, (FI) |
Lihtsöötmeil, aeroobselt |
|
|
Haemophilus |
H. influenzae
H.
parainfluenzae
H. ducreyi |
- |
Pulk |
FA |
- |
- |
E |
„Nõudlik“,
mikroaeroobselt |
|
Aggregatibacter
|
Aggregatibacter
(Actinobacillus) actinomycetemcomitans |
- |
Pulk |
FA |
- |
- |
E |
„Nõudlik“,
mikroaeroobselt |
|
Legionella |
L. pneumophila |
- |
Pulk |
AE |
- |
+ |
FI |
„Nõudlik“, aeroobselt |
|
Coxiella |
C. burnetii |
- |
Pulk (väga väike) |
AE |
- |
- |
I |
Raskestikultiveeritav |
|
Pseudomonas |
P. aeruginosa |
- |
Pulk |
AE |
- |
+ |
E |
Lihtsöötmeil, aeroobselt |
|
Acinetobacter |
A. baumannii |
- |
Pulk |
AE |
- |
- |
FI |
Lihtsöötmeil, aeroobselt |
|
Vibrio |
V. cholerae |
- |
Kõverdunud pulk |
AE |
- |
+ |
E |
Lihtsöötmeil (eelistab
aluselist söödet) |
|
Bordetella |
B. pertussis |
- |
Pulk |
AE |
- |
- |
FI |
„Nõudlikud“ |
|
B.
parapertussis |
- |
Lihtsöötmeil |
||||||
|
B.
bronchiseptica |
+ |
Lihtsöötmeil |
||||||
|
Brucella |
B. melitensis
B. abortus
B. suis |
- |
Pulk |
AE |
- |
- |
FI |
„Nõudlikud“, aeglane kasv |
|
Francisella |
F. tularensis |
- |
Pulk |
AE |
- |
- |
FI |
„Nõudlikud“,
mikroaeroobselt |
|
Kingella |
K. kingae |
- |
Pulk |
AE |
- |
- |
E |
Lihtsöötmeil, aeroobselt |
|
Eikenella |
E. corrodens |
- |
Pulk |
FA |
- |
- |
E |
„Nõudlik“,
mikroaeroobselt |
|
Stenotrophomonas |
S. maltophilia |
- |
Pulk |
AE |
- |
+ |
E |
Lihtsöötmeil, aeroobselt |
|
Burkholderia |
B. cepacia |
- |
Pulk |
AE |
- |
+ |
E |
Lihtsöötmeil, aeroobselt |
Lühendid:
AE – aeroobne, FA – fakultatiivselt anaeroobne,
AN – anaeroobne, MA – mikroaerofiilne.
E – ekstratsellulaarne, I – intratsellulaarne,
FI – fakultatiivselt intratsellulaarne.
Reet Mändar, Tartu Ülikool (2011)