Joint associations of urban exposures and metabolites with hypertension in the Estonian Biobank

dc.contributor.advisorKronberg, Janika, juhendaja
dc.contributor.advisorDelesa-Vēliņa, Māram juhendaja
dc.contributor.advisorFischer, Krista, juhendaja
dc.contributor.advisorColindres Zuehlke, Ruben, juhendaja
dc.contributor.authorRäim, Emma
dc.contributor.otherTartu Ülikool. Loodus- ja täppisteaduste valdkondet
dc.contributor.otherTartu Ülikool. Matemaatika ja statistika instituutet
dc.date.accessioned2026-06-12T06:22:08Z
dc.date.available2026-06-12T06:22:08Z
dc.date.issued2026
dc.description.abstractThe aim of this thesis is to examine the joint associations between urban environmental exposures and metabolites with incident hypertension using data from the Estonian Biobank, with analyses stratified by sex. Calibrated stability selection is applied to identify exposome variables and metabolites associated with incident hypertension, and to explore which exposome variables are associated with the selected metabolites. Fine particulate matter was the only exposome variable common to both sexes in the hypertension models. Several metabolites were shared across sexes in consistent directions, while sex-specific metabolite profiles were also observed. In the exposome-metabolite models, fine particulate matter was the most frequently selected exposome variable in both strata.
dc.description.abstract Käesoleva magistritöö eesmärk on uurida keskkonnategurite ja metaboliitide mõju kõrgvererõhktõve diagnoosi saamisele Tartu Ülikooli Eesti geenivaramu andmete põhjal, analüüsides mehi ja naisi eraldi. Statistilise meetodina rakendatakse kalibreeritud stabiilsusvalikut, et tuvastada need keskkonnategurid ja metaboliidid, mis on seotud kõrgvererõhktõve diagnoosiga. Seejärel uuritakse, millised keskkonnategurid on nende valitud metaboliitidega seotud. Peenosakeste kontsentratsioon oli ainus keskkonnategur, mis valiti kõrgvererõhktõve mudelitesse mõlema soo puhul. Metaboliidiprofiilid kattusid osaliselt mõlemas soogrupis, kuid täheldati ka soolisi erinevusi. Keskkonnategurite-metaboliitide mudelites oli peenosakeste kontsentratsioon kõige sagedamini valitud eksposoomitunnus mõlemas soogrupis.et
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/10062/121904
dc.language.isoen
dc.publisherTartu Ülikoolet
dc.subjectcalibrated stability selectionen
dc.subjectexposomeen
dc.subjectNMR metabolomicsen
dc.subjecthypertensionen
dc.subjectkalibreeritud stabiilsusvaliket
dc.subjecteksposoomet
dc.subjectNMR metaboloomikaet
dc.subjectkõrgvererõhktõbiet
dc.subject.othermagistritöödet
dc.subject.othervõrguväljaandedet
dc.titleJoint associations of urban exposures and metabolites with hypertension in the Estonian Biobanken
dc.title.alternativeLinnakeskkonna mõjutegurite ja metaboliitide seosed kõrgvererõhktõvega Eesti geenivaramu andmete põhjalet
dc.typeThesis

Failid

Originaal pakett

Nüüd näidatakse 1 - 1 1
Laen...
Pisipilt
Nimi:
emma_raim_msc_2026.pdf
Suurus:
3.17 MB
Formaat:
Adobe Portable Document Format